Po zakończeniu budowy instalacji opóźnionego koksowania i towarzyszącej jej infrastruktury, zainstalowane moce przerobowe rafinerii w Rijece sięgną czterech milionów ton ropy naftowej rocznie, dzięki umożliwieniu przerobu szerszego zakresu gatunków surowca, w tym cięższych gatunków. Najważniejsze usprawnienie polega na optymalizacji produkcji: nowa instalacja umożliwia znacznie wyższe uzyski produktów o wysokiej wartości z tej samej ilości ropy naftowej. Oczekuje się, że udział oleju napędowego w całkowitej produkcji wzrośnie o około 30 procent, co ma strategiczne znaczenie dla rynku, szczególnie w szczycie sezonu turystycznego w Chorwacji.

Produkcja nie będzie już wymagała importu próżniowego oleju napędowego (VGO), który na rynku europejskim pochodzi głównie z Rosji. To dodatkowo zwiększa bezpieczeństwo energetyczne Chorwacji i zmniejsza zależność od importowanych surowców.

W uroczystości zakończenia modernizacji rafinerii wzięli udział przedstawiciele rządu Republiki Chorwacji, rządu Węgier, ambasadorzy kilku krajów, przedstawiciele społeczności regionalnych i lokalnych oraz kierownictwo INA i Grupy MOL. Przed ceremonią podpisano umowę o dotację z Ministerstwem Gospodarki w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności na budowę zakładu produkcji zielonego wodoru w rafinerii w Rijece, co stanowi zapowiedź dalszych inwestycji w zrównoważony rozwój.

Zsuzsanna Ortutay, prezes zarządu INA, podkreśliła, że projekt modernizacji rafinerii stanowi strategiczny kamień milowy dla firmy: „Teraz będziemy mogli jeszcze efektywniej wykorzystywać każdą baryłkę ropy naftowej, utrzymując konkurencyjność przez wiele lat. Korzyści płynące z tego projektu wykraczają poza rafinerię. Dla Chorwacji i regionu oznacza on większe bezpieczeństwo energetyczne, bardziej stabilne dostawy dla naszych klientów i silniejszą pozycję INA jako regionalnego dostawcy. Ponadto projekt ten jest silnym motorem wzrostu gospodarczego i rozwoju lokalnych społeczności. Nowoczesny zakład, taki jak ten, wesprze naszą transformację w kierunku gospodarki niskoemisyjnej. INA realizuje już projekty z zakresu energii odnawialnej, a do końca roku powstanie tu komercyjna instalacja do produkcji zielonego wodoru, pierwsza tego typu w Chorwacji”.

 

Ante Šušnjar, minister gospodarki Chorwacji, podkreślił znaczenie projektu dla chorwackiego i regionalnego bezpieczeństwa energetycznego: „Uruchomienie instalacji opóźnionego koksowania w rafinerii w Rijece stanowi znaczący krok naprzód we wzmacnianiu bezpieczeństwa energetycznego i sektora przemysłowego Chorwacji. W czasach niestabilności geopolitycznej solidna i niezawodna infrastruktura energetyczna zapewnia bezpieczniejsze dostawy, stabilizuje rynek i wzmacnia odporność gospodarki. Oczekujemy, że rafineria w Rijece będzie działać stabilnie, w sposób zrównoważony i z pełną wydajnością, przynosząc korzyści chorwackiej gospodarce, systemowi energetycznemu oraz naszym partnerom w regionie. Chorwacja będzie nadal wzmacniać swoją infrastrukturę energetyczną i moce przerobowe, ponieważ silny system energetyczny prowadzi do silniejszej gospodarki, większej odporności kraju i zwiększonego bezpieczeństwa dla naszych obywateli i gospodarki.”

 

Levente Magyar, wiceminister spraw zagranicznych i handlu Węgier, podkreślił, że celem jest wspólne bezpieczeństwo energetyczne: „To wielki dzień dla Chorwacji. To wielki dzień dla Węgier. To wielki dzień dla bezpieczeństwa energetycznego naszego regionu, ponieważ głęboko wierzymy, że bezpieczeństwo energetyczne w tym regionie opiera się na jedności. Nie ma bezpieczeństwa energetycznego Chorwacji bez Węgier i nie ma bezpieczeństwa energetycznego Węgier bez Chorwacji. Ta wielka inwestycja o historycznym znaczeniu ucieleśnia tę jedność i stanowi gwarancję naszego wspólnego bezpieczeństwa energetycznego, szczególnie w tych niespokojnych czasach. To historyczny krok we właściwym kierunku, wzmacniający naszą wspólną suwerenność i bezpieczeństwo energetyczne.”

 

Modernizacja rafinerii w Rijece jest częścią długoterminowego cyklu inwestycyjnego, w trakcie którego INA i MOL zainwestowały w modernizację infrastruktury rafineryjnej i logistycznej łącznie 1,3 miliarda euro w ciągu ostatnich 12 lat.

József Molnár, prezes zarządu Grupy MOL, podkreślił: „Dzisiaj rozpoczyna się nowy rozdział w działalności rafineryjnej INA. Zakończyliśmy fazę budowy największego projektu inwestycyjnego w przemyśle, jaki kiedykolwiek podjęły INA i Chorwacja. Jednak nasza praca dopiero się zaczyna. Globalny rynek energii pozostaje niestabilny, dlatego musimy zrobić wszystko, by zapewnić wysoką wydajność i uczynić Rijekę jedną z najefektywniejszych rafinerii w Europie. Nasz cel jest jasny: chcemy silnej INA. A silna INA oznacza silniejszą Chorwację, bardziej niezawodne dostawy energii dla regionu i silniejszą Grupę MOL.”

Skalę tego osiągnięcia inżynieryjno-budowlanego najlepiej ilustrują liczby dotyczące nowego krajobrazu rafineryjnego. Do budowy nowych jednostek zużyto ponad 10 tys. ton stali, co wystarczyłoby do budowy półtorej Wieży Eiffla. Projekt pochłonął 60 tys. metrów sześciennych betonu, z którego mógłby powstać średniej wielkości stadion piłkarski. Ponad połowę wartych 700 mln euro prac zlecono krajowym wykonawcom. Dzięki zakończeniu projektu INA zapewniła sobie długoterminową, zrównoważoną działalność rafinerii w Rijece, znacząco przyczyniając się do wzrostu gospodarczego, rozwoju i stabilności zatrudnienia w całym regionie Rijeki.

 

O projekcie produkcji zielonego wodoru

W celu dywersyfikacji swojego tradycyjnego portfolio poprzez wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, INA inwestuje ponad 60 mln euro w budowę zakładu produkcji i dystrybucji zielonego wodoru w rafinerii w Rijece. Oprócz elektrolizera o mocy 10 MW powstanie również towarzysząca mu elektrownia słoneczna o mocy 11 MW. Wyprodukowany zielony wodór trafi na rynek, głównie do transportu, ale może być również wykorzystywany w procesach produkcyjnych rafinerii. Zakończenie prac planowane jest na koniec 2026 r., a produkcja pierwszych cząsteczek zielonego wodoru ma nastąpić w 2027 r. Umowę o dotację w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, na kwotę do 15 milionów euro, w imieniu INA podpisali prezes zarządu Zsuzsanna Ortutay i członek zarządu Hrvoje Šimović, a także minister gospodarki Ante Šušnjar oraz dyrektor Funduszu Ochrony Środowiska i Efektywności Energetycznej Luka Balen.